بازنگری رویکرد سلامت اجتماعی محلهمحور: از “سلام محله” به “نشاط محله”
طراحی مداخلات نوین با محوریت نسل جوان
بازنگری رویکرد سلامت اجتماعی محلهمحور: از “سلام محله” به “نشاط محله”
در حالی که رویکرد سلامت اجتماعی محلهمحور با هدف ارتقای کیفیت زندگی در جوامع محلی و تقویت انسجام اجتماعی مطرح شده است، اجرای طرحهایی مانند “سلام محله” با محدودیتهایی مواجه شدهاند.
تمرکز بیش از حد بر ظرفیتهای سنتی (کسبه محلات و مخاطبین مساجد) و عدم توجه کافی به ذائقه و نیازهای نسل جوان، باعث شده است تا این طرحها نتوانند به طور کامل اهداف خود را محقق سازند و فاصله نسلها را کاهش دهند.
در این مقاله، با بررسی این محدودیتها، پیشنهاداتی برای بازنگری رویکرد سلامت اجتماعی محلهمحور و طراحی مداخلات نوین نشاطمحور و امیدمحور با محوریت نسل جوان ارائه میشود.
چالشهای “سلام محله” و رویکردهای مشابه
طرح “سلام محله” با وجود تلاشهای ارزشمند سازمان بهزیستی و تبلیغات گسترده، با چالشهایی نظیر موارد زیر مواجه بوده است:
- محدودیت در طیف مخاطبان: تمرکز بر کسبه و مخاطبین مساجد، باعث شده است تا بخش قابل توجهی از جامعه محلی، به ویژه نسل جوان، از پوشش این طرحها خارج شوند.
- عدم سازگاری با ذائقه نسل جوان: محتوای طرحها و فعالیتهای ارائه شده، غالباً با ذائقه و علایق نسل جوان همخوانی نداشته و نتوانسته است آنها را جذب کند.
- فاصله بین نسلی: عدم وجود بستری برای تعامل و گفتگوی سازنده بین نسلهای مختلف، باعث شده است تا طرحها نتوانند به آشتی و تفاهم بین نسلها کمک کنند.
- عدم استفاده از ظرفیتهای نوین: عدم استفاده از ابزارها و روشهای نوین ارتباطی و فناوریهای دیجیتال، باعث شده است تا طرحها نتوانند به طور موثر با نسل جوان ارتباط برقرار کنند.
ضرورت طراحی مداخلات نوین نشاطمحور و امیدمحور
با توجه به چالشهای موجود، کشور نیازمند طرحهای نوین نشاطمحور و امیدمحور است که با ذائقه نسل جوان سازگار باشند و بتوانند آنها را جذب کنند. این طرحها باید:
- نسل جوان را در مرکز توجه قرار دهند: طراحی فعالیتها و برنامهها باید با در نظر گرفتن نیازها، علایق و ارزشهای نسل جوان انجام شود.
- از ابزارها و روشهای نوین استفاده کنند: استفاده از فناوریهای دیجیتال، شبکههای اجتماعی، بازیسازی و سایر ابزارهای نوین میتواند به جذابیت و اثربخشی طرحها کمک کند.
- بستری برای تعامل بیننسلی فراهم کنند: ایجاد فضایی برای گفتگوی سازنده، تبادل تجربیات و همکاری بین نسلهای مختلف میتواند به کاهش فاصله بین آنها و تقویت انسجام اجتماعی کمک کند.
- بر تقویت هویت ملی و ارزشهای فرهنگی تمرکز کنند: طرحها باید به تقویت هویت ملی و ارزشهای فرهنگی بپردازند و در عین حال، به چالشهای اجتماعی و سیاسی روز پاسخ دهند.
- بر ارتقای تابآوری و امید به آینده تمرکز کنند: طرحها باید به ارتقای تابآوری و امید به آینده در نسل جوان کمک کنند و آنها را برای مواجهه با مشکلات و چالشهای زندگی آماده سازند.
پیشنهاداتی برای طراحی مداخلات نوین
- باشگاههای نوآوری محله: ایجاد فضاهایی برای آموزش و تمرین مهارتهای نوآوری، کارآفرینی و فناوریهای دیجیتال برای جوانان.
- رویدادهای فرهنگی و هنری: برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری جذاب و متنوع با حضور جوانان و با هدف ارتقای خلاقیت و بیان هنری.
- پروژههای اجتماعمحور: مشارکت جوانان در پروژههای اجتماعمحور (مانند بازسازی فضاهای عمومی، پاکسازی محیط زیست، کمک به نیازمندان) برای تقویت حس مسئولیتپذیری و مشارکت اجتماعی.
- فضاهای گفتگوی آزاد: ایجاد فضاهایی برای گفتگوی آزاد و سازنده بین جوانان و بزرگان محله در مورد مسائل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی.
- کارگاههای مهارتهای زندگی: برگزاری کارگاههای آموزشی در زمینه مهارتهای زندگی (مانند مدیریت استرس، حل مسئله، ارتباط موثر) برای جوانان.
- استفاده از شبکههای اجتماعی: ایجاد صفحات و کانالهای فعال در شبکههای اجتماعی برای اطلاعرسانی، تعامل با جوانان و انتشار محتوای جذاب و آموزنده.
ضرورت بهرهگیری از تیمهای تخصصی
طراحی این مداخلات نوین نیازمند بهرهگیری از تیمهای تخصصی و مجرب است که با ذائقه و نیازهای نسل جوان آشنا باشند.
این تیمها میتوانند شامل متخصصان حوزه مددکاری اجتماعی، روانشناسی، جامعهشناسی، ارتباطات و فناوری اطلاعات باشند.
لازم است این تیمها خارج از دایره سازمان بهزیستی نیز بررسی شوند تا بتوان از دیدگاهها و تخصصهای متنوعتری بهرهمند شد.
نقش رسانههای تخصصی مددکاری اجتماعی ایرانیان
مجموعه رسانههای تخصصی مددکاری اجتماعی ایرانیان با داشتن تجربه و تخصص در زمینه مداخلات اجتماعی، آمادگی خود را برای همکاری در طراحی و اجرای این طرحها اعلام میکند.
این رسانهها میتوانند در زمینههای زیر مشارکت داشته باشند:
- نوشتن پروپوزالهای اجتماعمحور: ارائه پروپوزالهای جامع و علمی برای طراحی مداخلات نوین.
- انجام تحقیقات میدانی: انجام تحقیقات میدانی برای شناسایی نیازها و مشکلات جوانان و ارزیابی اثربخشی طرحها.
- تولید محتوای آموزشی: تولید محتوای آموزشی جذاب و آموزنده برای جوانان در قالبهای مختلف (متن، تصویر، ویدیو، پادکست).
- ارائه آموزشهای تخصصی: ارائه آموزشهای تخصصی به کادر اجرایی طرحها.
- پایش و ارزیابی طرحها: پایش و ارزیابی طرحها و ارائه بازخورد برای بهبود کیفیت آنها.
نتیجهگیری
بازنگری رویکرد سلامت اجتماعی محلهمحور و طراحی مداخلات نوین نشاطمحور و امیدمحور با محوریت نسل جوان، ضروری است.
با بهرهگیری از تیمهای تخصصی، استفاده از ابزارها و روشهای نوین، و توجه به نیازها و ذائقه نسل جوان، میتوان طرحهایی را طراحی کرد که به تقویت انسجام اجتماعی، ارتقای تابآوری و امید به آینده در نسل جوان کمک کنند.
رسانههای تخصصی مددکاری اجتماعی ایرانیان با تمام ظرفیت خود، آماده همکاری و مشارکت در این مسیر هستند.
